🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:16:29 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हेमाढ्य (पुंलिङ्ग)

हेम (सोना) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहेमाढ्यःहेमाढ्यौहेमाढ्याः
द्वितीयाहेमाढ्यम्हेमाढ्यौहेमाढ्यान्
तृतीयाहेमाढ्येनहेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्यैः
चतुर्थीहेमाढ्यायहेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्येभ्यः
पञ्चमीहेमाढ्यात् / हेमाढ्याद्हेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्येभ्यः
षष्ठीहेमाढ्यस्यहेमाढ्ययोःहेमाढ्यानाम्
सप्तमीहेमाढ्येहेमाढ्ययोःहेमाढ्येषु
सम्बोधनहे हेमाढ्यहे हेमाढ्यौहे हेमाढ्याः

अर्थ: हेम (सोना) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)
English: abounding in gold, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हेमाढ्य (नपुंसकलिङ्ग)

हेम (सोना) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहेमाढ्यम्हेमाढ्येहेमाढ्यानि
द्वितीयाहेमाढ्यम्हेमाढ्येहेमाढ्यानि
तृतीयाहेमाढ्येनहेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्यैः
चतुर्थीहेमाढ्यायहेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्येभ्यः
पञ्चमीहेमाढ्यात् / हेमाढ्याद्हेमाढ्याभ्याम्हेमाढ्येभ्यः
षष्ठीहेमाढ्यस्यहेमाढ्ययोःहेमाढ्यानाम्
सप्तमीहेमाढ्येहेमाढ्ययोःहेमाढ्येषु
सम्बोधनहे हेमाढ्यहे हेमाढ्येहे हेमाढ्यानि

अर्थ: हेम (सोना) + आढ्य (सम्पन्न, समृद्ध)
English: abounding in gold, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें