🕉️ 23 November 2026, Monday · 01:16:41 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हेलञ्चि (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहेलञ्चिःहेलञ्चीहेलञ्चयः
द्वितीयाहेलञ्चिम्हेलञ्चीहेलञ्चीः
तृतीयाहेलञ्च्याहेलञ्चिभ्याम्हेलञ्चिभिः
चतुर्थीहेलञ्चये / हेलञ्च्यैहेलञ्चिभ्याम्हेलञ्चिभ्यः
पञ्चमीहेलञ्चेः / हेलञ्च्याःहेलञ्चिभ्याम्हेलञ्चिभ्यः
षष्ठीहेलञ्चेः / हेलञ्च्याःहेलञ्च्योःहेलञ्चीनाम्
सप्तमीहेलञ्चौ / हेलञ्च्याम्हेलञ्च्योःहेलञ्चिषु
सम्बोधनहे हेलञ्चेहे हेलञ्चीहे हेलञ्चयः

अर्थ: —
English: a kind of herb, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬