🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:42:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ह्री (स्त्रीलिङ्ग)

लज्जा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाह्रीःह्रियौह्रियः
द्वितीयाह्रियम्ह्रियौह्रियः
तृतीयाह्रियाह्रीभ्याम्ह्रीभिः
चतुर्थीह्रिये / ह्रियैह्रीभ्याम्ह्रीभ्यः
पञ्चमीह्रियः / ह्रियाःह्रीभ्याम्ह्रीभ्यः
षष्ठीह्रियः / ह्रियाःह्रियोःह्रीणाम् / ह्रियाम्
सप्तमीह्रियाम् / ह्रियिह्रियोःह्रीषु
सम्बोधनहे ह्रीःहे ह्रियौहे ह्रियः

अर्थ: लज्जा
संस्कृत: पर्याय: मन्दाक्ष, त्रपा, व्रीडा, लज्जा

📚 अमरकोश में:
• लज्जा के नाम (१.७.२५) — पर्याय: मन्दाक्ष, त्रपा, व्रीडा, लज्जा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें