🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:13:00 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ह्वा (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाह्वाह्वेह्वाः
द्वितीयाह्वाम्ह्वेह्वाः
तृतीयाह्वयाह्वाभ्याम्ह्वाभिः
चतुर्थीह्वायैह्वाभ्याम्ह्वाभ्यः
पञ्चमीह्वायाःह्वाभ्याम्ह्वाभ्यः
षष्ठीह्वायाःह्वयोःह्वानाम्
सप्तमीह्वायाम्ह्वयोःह्वासु
सम्बोधनहे ह्वेहे ह्वेहे ह्वाः

अर्थ: —
English: a name, appellation (See गिरि-ह्वा).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ह्वा (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाह्वाःह्वौह्वाः
द्वितीयाह्वाम्ह्वौह्वः
तृतीयाह्वाह्वाभ्याम्ह्वाभिः
चतुर्थीह्वेह्वाभ्याम्ह्वाभ्यः
पञ्चमीह्वःह्वाभ्याम्ह्वाभ्यः
षष्ठीह्वःह्वोःह्वाम्
सप्तमीह्विह्वोःह्वासु
सम्बोधनहे ह्वाःहे ह्वौहे ह्वाः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें