🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:54:43 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अट्ट (पुंलिङ्ग)

ऊंचा, उच्चस्वरयुक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअट्टःअट्टौअट्टाः
द्वितीयाअट्टम्अट्टौअट्टान्
तृतीयाअट्टेनअट्टाभ्याम्अट्टैः
चतुर्थीअट्टायअट्टाभ्याम्अट्टेभ्यः
पञ्चमीअट्टात् / अट्टाद्अट्टाभ्याम्अट्टेभ्यः
षष्ठीअट्टस्यअट्टयोःअट्टानाम्
सप्तमीअट्टेअट्टयोःअट्टेषु
सम्बोधनहे अट्टहे अट्टौहे अट्टाः

अर्थ: ऊंचा, उच्चस्वरयुक्त
संस्कृत: पर्याय: क्षौम, तल्प

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अट्ट (नपुंसकलिङ्ग)

ऊंचा, उच्चस्वरयुक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअट्टम्अट्टेअट्टानि
द्वितीयाअट्टम्अट्टेअट्टानि
तृतीयाअट्टेनअट्टाभ्याम्अट्टैः
चतुर्थीअट्टायअट्टाभ्याम्अट्टेभ्यः
पञ्चमीअट्टात् / अट्टाद्अट्टाभ्याम्अट्टेभ्यः
षष्ठीअट्टस्यअट्टयोःअट्टानाम्
सप्तमीअट्टेअट्टयोःअट्टेषु
सम्बोधनहे अट्टहे अट्टेहे अट्टानि

अर्थ: ऊंचा, उच्चस्वरयुक्त
संस्कृत: पर्याय: क्षौम, तल्प

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें