🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:00:39 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अत्तृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअत्ताअत्तारौअत्तारः
द्वितीयाअत्तारम्अत्तारौअत्तॄन्
तृतीयाअत्त्राअत्तृभ्याम्अत्तृभिः
चतुर्थीअत्त्रेअत्तृभ्याम्अत्तृभ्यः
पञ्चमीअत्तुःअत्तृभ्याम्अत्तृभ्यः
षष्ठीअत्तुःअत्त्रोःअत्तॄणाम्
सप्तमीअत्तरिअत्त्रोःअत्तृषु
सम्बोधनहे अत्तःहे अत्तारौहे अत्तारः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अत्तृ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअत्तृअत्तृणीअत्तॄणि
द्वितीयाअत्तृअत्तृणीअत्तॄणि
तृतीयाअत्तृणा / अत्त्राअत्तृभ्याम्अत्तृभिः
चतुर्थीअत्तृणे / अत्त्रेअत्तृभ्याम्अत्तृभ्यः
पञ्चमीअत्तृणः / अत्तुःअत्तृभ्याम्अत्तृभ्यः
षष्ठीअत्तृणः / अत्तुःअत्तृणोः / अत्त्रोःअत्तॄणाम्
सप्तमीअत्तृणि / अत्तरिअत्तृणोः / अत्त्रोःअत्तृषु
सम्बोधनहे अत्तृ / हे अत्तःहे अत्तृणीहे अत्तॄणि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें