🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:49:35 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अन्य (नपुंसकलिङ्ग)

दूसरा, भिन्न, और सामान्यतः दूसरा, और

🔎 आपका लिखा रूप अन्यत् = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअन्यत् / अन्यद्अन्येअन्यानि
द्वितीयाअन्यत् / अन्यद्अन्येअन्यानि
तृतीयाअन्येनअन्याभ्याम्अन्यैः
चतुर्थीअन्यस्मैअन्याभ्याम्अन्येभ्यः
पञ्चमीअन्यस्मात् / अन्यस्माद्अन्याभ्याम्अन्येभ्यः
षष्ठीअन्यस्यअन्ययोःअन्येषाम्
सप्तमीअन्यस्मिन्अन्ययोःअन्येषु
सम्बोधनहे अन्यत् / हे अन्यद्हे अन्येहे अन्यानि

अर्थ: दूसरा, भिन्न, और सामान्यतः दूसरा, और
संस्कृत: भिन्नार्थकाः · पर्याय: भिन्नार्थक, अन्यतर, एक, त्व, इतर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें