🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:53:06 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अश्नत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्नन्अश्नन्तौअश्नन्तः
द्वितीयाअश्नन्तम्अश्नन्तौअश्नतः
तृतीयाअश्नताअश्नद्भ्याम्अश्नद्भिः
चतुर्थीअश्नतेअश्नद्भ्याम्अश्नद्भ्यः
पञ्चमीअश्नतःअश्नद्भ्याम्अश्नद्भ्यः
षष्ठीअश्नतःअश्नतोःअश्नताम्
सप्तमीअश्नतिअश्नतोःअश्नत्सु
सम्बोधनहे अश्नन्हे अश्नन्तौहे अश्नन्तः

अर्थ: —
English: eating, consuming, RV. vii, 67, 7 & viii, 5, 31, &c. (cf. अ॑न्-अश्नत्.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अश्नत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअश्नत् / अश्नद्अश्नतीअश्नन्ति
द्वितीयाअश्नत् / अश्नद्अश्नतीअश्नन्ति
तृतीयाअश्नताअश्नद्भ्याम्अश्नद्भिः
चतुर्थीअश्नतेअश्नद्भ्याम्अश्नद्भ्यः
पञ्चमीअश्नतःअश्नद्भ्याम्अश्नद्भ्यः
षष्ठीअश्नतःअश्नतोःअश्नताम्
सप्तमीअश्नतिअश्नतोःअश्नत्सु
सम्बोधनहे अश्नत् / हे अश्नद्हे अश्नतीहे अश्नन्ति

अर्थ: —
English: eating, consuming, RV. vii, 67, 7 & viii, 5, 31, &c. (cf. अ॑न्-अश्नत्.)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें