🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:01:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

गूर्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप आगूर्य = सम्बोधन, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागूर्यःगूर्यौगूर्याः
द्वितीयागूर्यम्गूर्यौगूर्यान्
तृतीयागूर्येणगूर्याभ्याम्गूर्यैः
चतुर्थीगूर्यायगूर्याभ्याम्गूर्येभ्यः
पञ्चमीगूर्यात् / गूर्याद्गूर्याभ्याम्गूर्येभ्यः
षष्ठीगूर्यस्यगूर्ययोःगूर्याणाम्
सप्तमीगूर्येगूर्ययोःगूर्येषु
सम्बोधनहे गूर्यहे गूर्यौहे गूर्याः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

गूर्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप आगूर्य = सम्बोधन, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमागूर्यम्गूर्येगूर्याणि
द्वितीयागूर्यम्गूर्येगूर्याणि
तृतीयागूर्येणगूर्याभ्याम्गूर्यैः
चतुर्थीगूर्यायगूर्याभ्याम्गूर्येभ्यः
पञ्चमीगूर्यात् / गूर्याद्गूर्याभ्याम्गूर्येभ्यः
षष्ठीगूर्यस्यगूर्ययोःगूर्याणाम्
सप्तमीगूर्येगूर्ययोःगूर्येषु
सम्बोधनहे गूर्यहे गूर्येहे गूर्याणि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें