🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:42:35 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ऊर्जिन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऊर्जीऊर्जिनौऊर्जिनः
द्वितीयाऊर्जिनम्ऊर्जिनौऊर्जिनः
तृतीयाऊर्जिनाऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभिः
चतुर्थीऊर्जिनेऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभ्यः
पञ्चमीऊर्जिनःऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभ्यः
षष्ठीऊर्जिनःऊर्जिनोःऊर्जिनाम्
सप्तमीऊर्जिनिऊर्जिनोःऊर्जिषु
सम्बोधनहे ऊर्जिन्हे ऊर्जिनौहे ऊर्जिनः

अर्थ: —
English: possessing food or strength, faithful.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ऊर्जिन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाऊर्जिऊर्जिनीऊर्जीनि
द्वितीयाऊर्जिऊर्जिनीऊर्जीनि
तृतीयाऊर्जिनाऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभिः
चतुर्थीऊर्जिनेऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभ्यः
पञ्चमीऊर्जिनःऊर्जिभ्याम्ऊर्जिभ्यः
षष्ठीऊर्जिनःऊर्जिनोःऊर्जिनाम्
सप्तमीऊर्जिनिऊर्जिनोःऊर्जिषु
सम्बोधनहे ऊर्जिन् / हे ऊर्जिहे ऊर्जिनीहे ऊर्जीनि

अर्थ: —
English: possessing food or strength, faithful.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬