🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:36:08 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

कण्टकिन् (नपुंसकलिङ्ग)

काँटेदार, कँटीला,

🔎 आपका लिखा रूप कण्टकि = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकण्टकिकण्टकिनीकण्टकीनि
द्वितीयाकण्टकिकण्टकिनीकण्टकीनि
तृतीयाकण्टकिनाकण्टकिभ्याम्कण्टकिभिः
चतुर्थीकण्टकिनेकण्टकिभ्याम्कण्टकिभ्यः
पञ्चमीकण्टकिनःकण्टकिभ्याम्कण्टकिभ्यः
षष्ठीकण्टकिनःकण्टकिनोःकण्टकिनाम्
सप्तमीकण्टकिनिकण्टकिनोःकण्टकिषु
सम्बोधनहे कण्टकिन् / हे कण्टकिहे कण्टकिनीहे कण्टकीनि

अर्थ: काँटेदार, कँटीला,
English: thorny, prickly, ĀśvGṛ.; MBh.; Suśr. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

कण्टकी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप कण्टकि = सम्बोधन, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकण्टकीकण्टक्यौकण्टक्यः
द्वितीयाकण्टकीम्कण्टक्यौकण्टकीः
तृतीयाकण्टक्याकण्टकीभ्याम्कण्टकीभिः
चतुर्थीकण्टक्यैकण्टकीभ्याम्कण्टकीभ्यः
पञ्चमीकण्टक्याःकण्टकीभ्याम्कण्टकीभ्यः
षष्ठीकण्टक्याःकण्टक्योःकण्टकीनाम्
सप्तमीकण्टक्याम्कण्टक्योःकण्टकीषु
सम्बोधनहे कण्टकिहे कण्टक्यौहे कण्टक्यः

अर्थ: —
English: a species of Solanum, Suśr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें