🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:01:18 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

जघन (नपुंसकलिङ्ग)

पुट्ठा, कुल्हा, चूतड़

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजघनम्जघनेजघनानि
द्वितीयाजघनम्जघनेजघनानि
तृतीयाजघनेनजघनाभ्याम्जघनैः
चतुर्थीजघनायजघनाभ्याम्जघनेभ्यः
पञ्चमीजघनात् / जघनाद्जघनाभ्याम्जघनेभ्यः
षष्ठीजघनस्यजघनयोःजघनानाम्
सप्तमीजघनेजघनयोःजघनेषु
सम्बोधनहे जघनहे जघनेहे जघनानि

अर्थ: पुट्ठा, कुल्हा, चूतड़

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

जघन (पुंलिङ्ग)

पुट्ठा, कुल्हा, चूतड़

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाजघनःजघनौजघनाः
द्वितीयाजघनम्जघनौजघनान्
तृतीयाजघनेनजघनाभ्याम्जघनैः
चतुर्थीजघनायजघनाभ्याम्जघनेभ्यः
पञ्चमीजघनात् / जघनाद्जघनाभ्याम्जघनेभ्यः
षष्ठीजघनस्यजघनयोःजघनानाम्
सप्तमीजघनेजघनयोःजघनेषु
सम्बोधनहे जघनहे जघनौहे जघनाः

अर्थ: पुट्ठा, कुल्हा, चूतड़
English: (√ जंह्) ([RV. i, 28, 2; v, 61, 3; vi, 75, 13]) n. ([AV. xiv, 1, 36; TS. ii; TBr. ii, &c.]) the hinder part, b

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें