🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:11:36 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ज्युत (पुंलिङ्ग)

जि (पिशाच) + उत (बुना हुआ, सीया हुआ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्युतःज्युतौज्युताः
द्वितीयाज्युतम्ज्युतौज्युतान्
तृतीयाज्युतेनज्युताभ्याम्ज्युतैः
चतुर्थीज्युतायज्युताभ्याम्ज्युतेभ्यः
पञ्चमीज्युतात् / ज्युताद्ज्युताभ्याम्ज्युतेभ्यः
षष्ठीज्युतस्यज्युतयोःज्युतानाम्
सप्तमीज्युतेज्युतयोःज्युतेषु
सम्बोधनहे ज्युतहे ज्युतौहे ज्युताः

अर्थ: जि (पिशाच) + उत (बुना हुआ, सीया हुआ)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

ज्युत (नपुंसकलिङ्ग)

जि (पिशाच) + उत (बुना हुआ, सीया हुआ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाज्युतम्ज्युतेज्युतानि
द्वितीयाज्युतम्ज्युतेज्युतानि
तृतीयाज्युतेनज्युताभ्याम्ज्युतैः
चतुर्थीज्युतायज्युताभ्याम्ज्युतेभ्यः
पञ्चमीज्युतात् / ज्युताद्ज्युताभ्याम्ज्युतेभ्यः
षष्ठीज्युतस्यज्युतयोःज्युतानाम्
सप्तमीज्युतेज्युतयोःज्युतेषु
सम्बोधनहे ज्युतहे ज्युतेहे ज्युतानि

अर्थ: जि (पिशाच) + उत (बुना हुआ, सीया हुआ)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें