॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ज्युतः | ज्युतौ | ज्युताः |
| द्वितीया | ज्युतम् | ज्युतौ | ज्युतान् |
| तृतीया | ज्युतेन | ज्युताभ्याम् | ज्युतैः |
| चतुर्थी | ज्युताय | ज्युताभ्याम् | ज्युतेभ्यः |
| पञ्चमी | ज्युतात् / ज्युताद् | ज्युताभ्याम् | ज्युतेभ्यः |
| षष्ठी | ज्युतस्य | ज्युतयोः | ज्युतानाम् |
| सप्तमी | ज्युते | ज्युतयोः | ज्युतेषु |
| सम्बोधन | हे ज्युत | हे ज्युतौ | हे ज्युताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ज्यवते | ज्यवेते | ज्यवन्ते |
| मध्यम | ज्यवसे | ज्यवेथे | ज्यवध्वे |
| उत्तम | ज्यवे | ज्यवावहे | ज्यवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ज्यवते · लिट् (आत्मने.): जुज्युवे · लुट् (आत्मने.): ज्योता · लृट् (आत्मने.): ज्योष्यते · लोट् (आत्मने.): ज्यवताम् · लङ् (आत्मने.): अज्यवत · विधिलिङ् (आत्मने.): ज्यवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ज्योषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अज्योष्ट · लृङ् (आत्मने.): अज्योष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ज्यवन · ण्वुल्: ज्यावकः · तृच्: ज्योता · यत्: ज्यव्यः · ण्यत्: ज्याव्यः · तव्य: ज्योतव्यः · अनीयर्: ज्यवनीयः · क्त: ज्युतः · क्तवतु: ज्युतवान् · शानच्: ज्यवमानः · क्त्वा: ज्युत्वा · ल्यप्: प्रज्युत्य · तुमुन्: ज्योतुम् · णमुल्: ज्यावम् · क्तिन्: ज्युति · क्वसु: जुज्युवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ज्युतः | ज्युत (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ज्यु + क्त 📚 |
ज्युतः 📚 ➤ जाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ज्युत 📚 | दीप्तौ भ्वा० पर० सक० सेट् । ज्योतति इरित् । अज्युतत् अज्योतीत् । जुज्य… | 🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड