🕉️ 19 November 2026, Thursday · 10:16:46 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पुष्ट (पुंलिङ्ग)

पाला-पोसा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापुष्टःपुष्टौपुष्टाः
द्वितीयापुष्टम्पुष्टौपुष्टान्
तृतीयापुष्टेनपुष्टाभ्याम्पुष्टैः
चतुर्थीपुष्टायपुष्टाभ्याम्पुष्टेभ्यः
पञ्चमीपुष्टात् / पुष्टाद्पुष्टाभ्याम्पुष्टेभ्यः
षष्ठीपुष्टस्यपुष्टयोःपुष्टानाम्
सप्तमीपुष्टेपुष्टयोःपुष्टेषु
सम्बोधनहे पुष्टहे पुष्टौहे पुष्टाः

अर्थ: पाला-पोसा
संस्कृत: पर्याय: पुषित

📚 अमरकोश में:
• पोषित (३.१.९६) — पर्याय: पुषित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

पुष्ट (नपुंसकलिङ्ग)

पाला-पोसा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापुष्टम्पुष्टेपुष्टानि
द्वितीयापुष्टम्पुष्टेपुष्टानि
तृतीयापुष्टेनपुष्टाभ्याम्पुष्टैः
चतुर्थीपुष्टायपुष्टाभ्याम्पुष्टेभ्यः
पञ्चमीपुष्टात् / पुष्टाद्पुष्टाभ्याम्पुष्टेभ्यः
षष्ठीपुष्टस्यपुष्टयोःपुष्टानाम्
सप्तमीपुष्टेपुष्टयोःपुष्टेषु
सम्बोधनहे पुष्टहे पुष्टेहे पुष्टानि

अर्थ: पाला-पोसा
संस्कृत: पर्याय: पुषित

📚 अमरकोश में:
• पोषित (३.१.९६) — पर्याय: पुषित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें