॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पाला-पोसा
संस्कृत: पुष्टौ · पर्याय: पुषित
अंग्रेज़ी: to nurture, to nourish, to maintain,to promote,to bring up,to support
व्युत्पत्ति: पुष्+क्त पाला-पोसा
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पुष्टः | पुष्टौ | पुष्टाः |
| द्वितीया | पुष्टम् | पुष्टौ | पुष्टान् |
| तृतीया | पुष्टेन | पुष्टाभ्याम् | पुष्टैः |
| चतुर्थी | पुष्टाय | पुष्टाभ्याम् | पुष्टेभ्यः |
| पञ्चमी | पुष्टात् / पुष्टाद् | पुष्टाभ्याम् | पुष्टेभ्यः |
| षष्ठी | पुष्टस्य | पुष्टयोः | पुष्टानाम् |
| सप्तमी | पुष्टे | पुष्टयोः | पुष्टेषु |
| सम्बोधन | हे पुष्ट | हे पुष्टौ | हे पुष्टाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पुष्यति | पुष्यतः | पुष्यन्ति |
| मध्यम | पुष्यसि | पुष्यथः | पुष्यथ |
| उत्तम | पुष्यामि | पुष्यावः | पुष्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पुष्यति · लिट्: पुपोष · लुट्: पोष्टा · लृट्: पोक्ष्यति · लोट्: पुष्यतात् · लङ्: अपुष्यत् · विधिलिङ्: पुष्येत् · आशीर्लिङ्: पुष्यात् · लुङ्: अपुषत् · लृङ्: अपोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पोषण · ण्वुल्: पोषकः · तृच्: पोष्टा · ण्यत्: पोष्यः · तव्य: पोष्टव्यः · अनीयर्: पोषणीयः · क्त: पुष्टः · क्तवतु: पुष्टवान् · शतृ: पुष्यन् · स्य-शतृ: पोक्ष्यन् · क्त्वा: पुष्ट्वा · ल्यप्: प्रपुष्य · तुमुन्: पोष्टुम् · णमुल्: पोषम् · घञ्: पोषः · क्तिन्: पुष्टि · क्वसु: पुपुष्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पुष्टः | पुष्ट (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पुष् + क्त 📚 |
पुष्टः 📚 ➤ पाला-पोसा
संस्कृत: पुष्टौ · पर्याय: पुषित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पुष्ट 📚 | पोषण किया हुआ । पाला हुआ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पुष्ट |
पोषित (३.१.९६) — पुषित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड