किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें
‘इतनी माप का जितना कि’ ‘वहाँ तक पहुँचता हुआ जहाँ तक कि ’ अर्थो को प्रकट करने के लिए संज्ञाओं के साथ जोड़ा जाने वाला प्रत्यय, जैसा कि उरुमात्…
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मात्रः | मात्रौ | मात्राः |
| द्वितीया | मात्रम् | मात्रौ | मात्रान् |
| तृतीया | मात्रेण | मात्राभ्याम् | मात्रैः |
| चतुर्थी | मात्राय | मात्राभ्याम् | मात्रेभ्यः |
| पञ्चमी | मात्रात् / मात्राद् | मात्राभ्याम् | मात्रेभ्यः |
| षष्ठी | मात्रस्य | मात्रयोः | मात्राणाम् |
| सप्तमी | मात्रे | मात्रयोः | मात्रेषु |
| सम्बोधन | हे मात्र | हे मात्रौ | हे मात्राः |
‘इतनी माप का जितना कि’ ‘वहाँ तक पहुँचता हुआ जहाँ तक कि ’ अर्थो को प्रकट करने के लिए संज्ञाओं के साथ जोड़ा जाने वाला प्रत्यय, जैसा कि उरुमात्…
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मात्रम् | मात्रे | मात्राणि |
| द्वितीया | मात्रम् | मात्रे | मात्राणि |
| तृतीया | मात्रेण | मात्राभ्याम् | मात्रैः |
| चतुर्थी | मात्राय | मात्राभ्याम् | मात्रेभ्यः |
| पञ्चमी | मात्रात् / मात्राद् | मात्राभ्याम् | मात्रेभ्यः |
| षष्ठी | मात्रस्य | मात्रयोः | मात्राणाम् |
| सप्तमी | मात्रे | मात्रयोः | मात्रेषु |
| सम्बोधन | हे मात्र | हे मात्रे | हे मात्राणि |
ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।