🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:55:52 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शप्त (पुंलिङ्ग)

अभिशप्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशप्तःशप्तौशप्ताः
द्वितीयाशप्तम्शप्तौशप्तान्
तृतीयाशप्तेनशप्ताभ्याम्शप्तैः
चतुर्थीशप्तायशप्ताभ्याम्शप्तेभ्यः
पञ्चमीशप्तात् / शप्ताद्शप्ताभ्याम्शप्तेभ्यः
षष्ठीशप्तस्यशप्तयोःशप्तानाम्
सप्तमीशप्तेशप्तयोःशप्तेषु
सम्बोधनहे शप्तहे शप्तौहे शप्ताः

अर्थ: अभिशप्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शप्त (नपुंसकलिङ्ग)

अभिशप्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशप्तम्शप्तेशप्तानि
द्वितीयाशप्तम्शप्तेशप्तानि
तृतीयाशप्तेनशप्ताभ्याम्शप्तैः
चतुर्थीशप्तायशप्ताभ्याम्शप्तेभ्यः
पञ्चमीशप्तात् / शप्ताद्शप्ताभ्याम्शप्तेभ्यः
षष्ठीशप्तस्यशप्तयोःशप्तानाम्
सप्तमीशप्तेशप्तयोःशप्तेषु
सम्बोधनहे शप्तहे शप्तेहे शप्तानि

अर्थ: अभिशप्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें