🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:30:53 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तन (पुंलिङ्ग)

स्त्री की छाती

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनःस्तनौस्तनाः
द्वितीयास्तनम्स्तनौस्तनान्
तृतीयास्तनेनस्तनाभ्याम्स्तनैः
चतुर्थीस्तनायस्तनाभ्याम्स्तनेभ्यः
पञ्चमीस्तनात् / स्तनाद्स्तनाभ्याम्स्तनेभ्यः
षष्ठीस्तनस्यस्तनयोःस्तनानाम्
सप्तमीस्तनेस्तनयोःस्तनेषु
सम्बोधनहे स्तनहे स्तनौहे स्तनाः

अर्थ: स्त्री की छाती
संस्कृत: पर्याय: कुच

📚 अमरकोश में:
• स्तन (२.६.७८) — पर्याय: कुच

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तन (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनम्स्तनेस्तनानि
द्वितीयास्तनम्स्तनेस्तनानि
तृतीयास्तनेनस्तनाभ्याम्स्तनैः
चतुर्थीस्तनायस्तनाभ्याम्स्तनेभ्यः
पञ्चमीस्तनात् / स्तनाद्स्तनाभ्याम्स्तनेभ्यः
षष्ठीस्तनस्यस्तनयोःस्तनानाम्
सप्तमीस्तनेस्तनयोःस्तनेषु
सम्बोधनहे स्तनहे स्तनेहे स्तनानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: कुच

📚 अमरकोश में:
• स्तन (२.६.७८) — पर्याय: कुच

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें