🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:53:39 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हारिन् (पुंलिङ्ग)

ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहारीहारिणौहारिणः
द्वितीयाहारिणम्हारिणौहारिणः
तृतीयाहारिणाहारिभ्याम्हारिभिः
चतुर्थीहारिणेहारिभ्याम्हारिभ्यः
पञ्चमीहारिणःहारिभ्याम्हारिभ्यः
षष्ठीहारिणःहारिणोःहारिणाम्
सप्तमीहारिणिहारिणोःहारिषु
सम्बोधनहे हारिन्हे हारिणौहे हारिणः

अर्थ: ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हारिन् (स्त्रीलिङ्ग)

ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहारीहारिनौहारिनः
द्वितीयाहारिनम्हारिनौहारिनः
तृतीयाहारिनाहारिभ्याम्हारिभिः
चतुर्थीहारिनेहारिभ्याम्हारिभ्यः
पञ्चमीहारिनःहारिभ्याम्हारिभ्यः
षष्ठीहारिनःहारिनोःहारिनाम्
सप्तमीहारिनिहारिनोःहारिषु
सम्बोधनहे हारिन्हे हारिनौहे हारिनः

अर्थ: ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हारिन् (नपुंसकलिङ्ग)

ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहारिहारिणीहारीणि
द्वितीयाहारिहारिणीहारीणि
तृतीयाहारिणाहारिभ्याम्हारिभिः
चतुर्थीहारिणेहारिभ्याम्हारिभ्यः
पञ्चमीहारिणःहारिभ्याम्हारिभ्यः
षष्ठीहारिणःहारिणोःहारिणाम्
सप्तमीहारिणिहारिणोःहारिषु
सम्बोधनहे हारिन् / हे हारिहे हारिणीहे हारीणि

अर्थ: ले जाना वाला, पहुँचाने वाला, ढोने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें