॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रहने वाला, मैथुन करने वाला
व्युत्पत्ति: गै-क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गः | गौ | गाः |
| द्वितीया | गम् | गौ | गान् |
| तृतीया | गेन | गाभ्याम् | गैः |
| चतुर्थी | गाय | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| पञ्चमी | गात् / गाद् | गाभ्याम् | गेभ्यः |
| षष्ठी | गस्य | गयोः | गानाम् |
| सप्तमी | गे | गयोः | गेषु |
| सम्बोधन | हे ग | हे गौ | हे गाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: प्राशन करना, पीना
संस्कृत: पाने
अंग्रेज़ी: to drink
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अदधत् / अदधद् / अधात् / अधाद् / अधासीत् / अधासीद् | अदधताम् / अधाताम् / अधासिष्टाम् | अदधन् / अधासिषुः / अधुः |
| मध्यम | अदधः / अधाः / अधासीः | अदधतम् / अधातम् / अधासिष्टम् | अदधत / अधात / अधासिष्ट |
| उत्तम | अदधम् / अधाम् / अधासिषम् | अदधाव / अधाव / अधासिष्व | अदधाम / अधाम / अधासिष्म |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धयति · लिट्: दधौ · लुट्: धाता · लृट्: धास्यति · लोट्: धयतात् · लङ्: अधयत् · विधिलिङ्: धयेत् · आशीर्लिङ्: धेयात् · लुङ्: अदधत् · लृङ्: अधास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: धान · ण्वुल्: धायकः · तृच्: धाता · यत्: धेयः · तव्य: धातव्यः · अनीयर्: धानीयः · क्त: धीतः · क्तवतु: धीतवान् · शतृ: धयन् · स्य-शतृ: धास्यन् · क्त्वा: धीत्वा · ल्यप्: प्रधाय · तुमुन्: धातुम् · णमुल्: धायम् · घञ्: धायः · क्तिन्: धीति · क्वसु: दधिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अज-गम् | समास: अज + ग कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: ग (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ग (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | ग (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| धा | धे धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लुङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: धा (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: धे + अच् | धा (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: धे + अच् |
अजगम् 📚अज 📚ग ➤ अज (न जायते नञ् - जन्+ड "अजन्मा, अनादि") + ग (जो जाता है, जाने वाला, गतिमान होने वाला, ठहरने वाला, शेष रह…)
धा 📚 ➤ प्राशन करना, पीना
संस्कृत: पाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अज 📚 | जिसका जन्म न हो । जन्म के बंधन से रहित । अजन्मा । स्वयंभू | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ध् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अज |
बकरा (२.९.७७) — स्तभ, छाग, बस्त, छगलक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अजगंधा | गम् + धा | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड