॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उद्यम करना, प्रयत्न करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: उद्यमे
अंग्रेज़ी: to exert,to try, to put effort
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अडः | अडौ | अडाः |
| द्वितीया | अडम् | अडौ | अडान् |
| तृतीया | अडेन | अडाभ्याम् | अडैः |
| चतुर्थी | अडाय | अडाभ्याम् | अडेभ्यः |
| पञ्चमी | अडात् / अडाद् | अडाभ्याम् | अडेभ्यः |
| षष्ठी | अडस्य | अडयोः | अडानाम् |
| सप्तमी | अडे | अडयोः | अडेषु |
| सम्बोधन | हे अड | हे अडौ | हे अडाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अडति | अडतः | अडन्ति |
| मध्यम | अडसि | अडथः | अडथ |
| उत्तम | अडामि | अडावः | अडामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अडति · लिट्: आड · लुट्: अडिता · लृट्: अडिष्यति · लोट्: अडतात् · लङ्: आडत् · विधिलिङ्: अडेत् · आशीर्लिङ्: अड्यात् · लुङ्: आडीत् · लृङ्: आडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अडन · ण्वुल्: आडकः · तृच्: अडिता · ण्यत्: आड्यः · तव्य: अडितव्यः · अनीयर्: अडनीयः · क्त: अडितः · क्तवतु: अडितवान् · शतृ: अडन् · स्य-शतृ: अडिष्यन् · क्त्वा: अडित्वा · ल्यप्: प्राड्य · तुमुन्: अडितुम् · णमुल्: आडम् · घञ्: आडः · क्तिन्: अट्टि · क्वसु: आडिवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (√ मृ) dying, death (See परि-मर)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मरः | मरौ | मराः |
| द्वितीया | मरम् | मरौ | मरान् |
| तृतीया | मरेण | मराभ्याम् | मरैः |
| चतुर्थी | मराय | मराभ्याम् | मरेभ्यः |
| पञ्चमी | मरात् / मराद् | मराभ्याम् | मरेभ्यः |
| षष्ठी | मरस्य | मरयोः | मराणाम् |
| सप्तमी | मरे | मरयोः | मरेषु |
| सम्बोधन | हे मर | हे मरौ | हे मराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अडं | अड (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अड् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: अड (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अड् + अच् | अड (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अड् + अच् |
| मर | मर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: मॄ + अच्) अन्य सम्भावना: मर (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मृ + अच् |
अडं 📚 ➤ उद्यम करना, प्रयत्न करना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: उद्यमे
मर 📚 ➤ मृत्यु उमा-कोश
अंग्रेज़ी (मोनियर-विलियम्स): (√ मृ) dying, death (See परि-मर)
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड