॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खाने वाला, निगलने वाला
व्युत्पत्ति: अद्-अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अदः | अदौ | अदाः |
| द्वितीया | अदम् | अदौ | अदान् |
| तृतीया | अदेन | अदाभ्याम् | अदैः |
| चतुर्थी | अदाय | अदाभ्याम् | अदेभ्यः |
| पञ्चमी | अदात् / अदाद् | अदाभ्याम् | अदेभ्यः |
| षष्ठी | अदस्य | अदयोः | अदानाम् |
| सप्तमी | अदे | अदयोः | अदेषु |
| सम्बोधन | हे अद | हे अदौ | हे अदाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: हसना, उपहास करना, मज़ाक उडाना
संस्कृत: हसने
अंग्रेज़ी: to make fun, to laugh at
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तकतात् / तकताद् / तकतु | तकताम् | तकन्तु |
| मध्यम | तक / तकतात् / तकताद् | तकतम् | तकत |
| उत्तम | तकानि | तकाव | तकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तकति · लिट्: तताक · लुट्: तकिता · लृट्: तकिष्यति · लोट्: तकतात् · लङ्: अतकत् · विधिलिङ्: तकेत् · आशीर्लिङ्: तक्यात् · लुङ्: अतकीत् · लृङ्: अतकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तकन · ण्वुल्: ताककः · तृच्: तकिता · यत्: तक्यः · तव्य: तकितव्यः · अनीयर्: तकनीयः · क्त: तकितः · क्तवतु: तकितवान् · शतृ: तकन् · स्य-शतृ: तकिष्यन् · क्त्वा: तकित्वा · ल्यप्: प्रतक्य · तुमुन्: तकितुम् · णमुल्: ताकम् · घञ्: ताकः · क्तिन्: तक्ति · क्वसु: तेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अदम् | अद (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: अद् + अच्) अन्य सम्भावना: अद (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | अद् (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
| तक | तक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: तक् + अच् | तक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: तक् + अच् |
अदम् 📚 ➤ खाने वाला, निगलने वाला
तक 📚 ➤ हसना, उपहास करना, मज़ाक उडाना
संस्कृत: हसने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अद 📚 | or अदक, mfn. chiefly ifc., eating | 🔵🟣🟢🟤 |
| तक् 📚 | cl. 2. ˚क्ति (cl. 1. कति [‘to laugh’ or ‘to bear’, Dhātup. v, 2] Naigh… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अदन्तक | अदम् + तक | परसवर्ण (अनुस्वार) | वा पदान्तस्य (८.४.५९) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड