॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खाने वाला, निगलने वाला
व्युत्पत्ति: अद्-क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अद् / अत् | अदौ | अदः |
| द्वितीया | अदम् | अदौ | अदः |
| तृतीया | अदा | अद्भ्याम् | अद्भिः |
| चतुर्थी | अदे | अद्भ्याम् | अद्भ्यः |
| पञ्चमी | अदः | अद्भ्याम् | अद्भ्यः |
| षष्ठी | अदः | अदोः | अदाम् |
| सप्तमी | अदि | अदोः | अत्सु |
| सम्बोधन | हे अद् / हे अत् | हे अदौ | हे अदः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: आच्छादन करना, ढकना, सीना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: संवरणे
अंग्रेज़ी: to cover,to hide
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | व्याः | व्यौ | व्याः |
| द्वितीया | व्याम् | व्यौ | व्यः |
| तृतीया | व्या | व्याभ्याम् | व्याभिः |
| चतुर्थी | व्ये | व्याभ्याम् | व्याभ्यः |
| पञ्चमी | व्यः | व्याभ्याम् | व्याभ्यः |
| षष्ठी | व्यः | व्योः | व्याम् |
| सप्तमी | व्यि | व्योः | व्यासु |
| सम्बोधन | हे व्याः | हे व्यौ | हे व्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | व्ययति | व्ययतः | व्ययन्ति |
| मध्यम | व्ययसि | व्ययथः | व्ययथ |
| उत्तम | व्ययामि | व्ययावः | व्ययामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: व्ययति · लट् (आत्मने.): व्ययते · लिट्: विव्याय · लिट् (आत्मने.): विव्ये · लुट्: व्याता · लुट् (आत्मने.): व्याता · लृट्: व्यास्यति · लृट् (आत्मने.): व्यास्यते · लोट्: व्ययतात् · लोट् (आत्मने.): व्ययताम् · लङ्: अव्ययत् · लङ् (आत्मने.): अव्ययत · विधिलिङ्: व्ययेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): व्ययेत · आशीर्लिङ्: वीयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): व्यासीष्ट · लुङ्: अव्यासीत् · लुङ् (आत्मने.): अव्यास्त · लृङ्: अव्यास्यत् · लृङ् (आत्मने.): अव्यास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: व्यान · ण्वुल्: व्यायकः · तृच्: व्याता · यत्: व्येयः · तव्य: व्यातव्यः · अनीयर्: व्यानीयः · क्त: वीतः · क्तवतु: वीतवान् · शतृ: व्ययन् · स्य-शतृ: व्यास्यन् · शानच्: व्ययमानः · क्त्वा: वीत्वा · ल्यप्: प्रव्याय · तुमुन्: व्यातुम् · णमुल्: व्यायम् · घञ्: व्यायः · क्तिन्: वीति · क्वसु: विवीवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अदि | अद् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अद् (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन | अद् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन |
| व्यः | व्या (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: व्ये + अच् 📚 अन्य सम्भावना: व्या (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: व्ये + अच् | व्या (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: व्ये + अच् |
अदि 📚 ➤ खाने वाला, निगलने वाला
व्यः 📚 ➤ आच्छादन करना, ढकना, सीना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: संवरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अद् 📚 | cl. 2. P. अत्ति, आद, अत्स्यति, अत्तुम्, to eat, consume, devour, Ved.… | 🔵🟣 |
| व्या 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड