॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, शब्द करना, सेवा करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
अंग्रेज़ी: to go, to sound, to serve, to help, to be slave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अमनीयः | अमनीयौ | अमनीयाः |
| द्वितीया | अमनीयम् | अमनीयौ | अमनीयान् |
| तृतीया | अमनीयेन | अमनीयाभ्याम् | अमनीयैः |
| चतुर्थी | अमनीयाय | अमनीयाभ्याम् | अमनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | अमनीयात् / अमनीयाद् | अमनीयाभ्याम् | अमनीयेभ्यः |
| षष्ठी | अमनीयस्य | अमनीययोः | अमनीयानाम् |
| सप्तमी | अमनीये | अमनीययोः | अमनीयेषु |
| सम्बोधन | हे अमनीय | हे अमनीयौ | हे अमनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमति | अमतः | अमन्ति |
| मध्यम | अमसि | अमथः | अमथ |
| उत्तम | अमामि | अमावः | अमामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अमति · लिट्: आम · लुट्: अमिता · लृट्: अमिष्यति · लोट्: अमतात् · लङ्: आमत् · विधिलिङ्: अमेत् · आशीर्लिङ्: अम्यात् · लुङ्: आमीत् · लृङ्: आमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अमन · ण्वुल्: अमकः · तृच्: अमिता · यत्: अम्यः · तव्य: अमितव्यः · अनीयर्: अमनीयः · क्त: आन्तः · क्तवतु: आन्तवान् · शतृ: अमन् · स्य-शतृ: अमिष्यन् · क्त्वा: अमित्वा · ल्यप्: प्राम्य · तुमुन्: अमितुम् · णमुल्: अमम् · घञ्: अमः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अन्-अमनीय | समास: अन् + अमनीय नञ्-तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: अमनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अम् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: अमनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अम् + अनीयर् |
अन्अमनीय 📚अन् 📚अमनीय ➤ अन् (नञ् (निषेध)) + अमनीय (जाना, शब्द करना, सेवा करना (विध्यर्थक कृदन्त))
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अन् 📚 | संस्कृत व्याकरण में यह निषेधार्थक ' नञ्' अव्यय का स्थानादेश है और अभाव… | 🟠🔵🟣 |
| अमनीय 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अन् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अनमनीय | अन् + अमनीय | हल्-अच् संयोग | — |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड