॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भरना, पूर्ण करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: पूरणे
अंग्रेज़ी: to fill
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उभत् / उभद् | उभती | उभन्ति |
| द्वितीया | उभत् / उभद् | उभती | उभन्ति |
| तृतीया | उभता | उभद्भ्याम् | उभद्भिः |
| चतुर्थी | उभते | उभद्भ्याम् | उभद्भ्यः |
| पञ्चमी | उभतः | उभद्भ्याम् | उभद्भ्यः |
| षष्ठी | उभतः | उभतोः | उभताम् |
| सप्तमी | उभति | उभतोः | उभत्सु |
| सम्बोधन | हे उभत् / हे उभद् | हे उभती | हे उभन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | उभति | उभतः | उभन्ति |
| मध्यम | उभसि | उभथः | उभथ |
| उत्तम | उभामि | उभावः | उभामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: उभति · लिट्: उवोभ · लुट्: ओभिता · लृट्: ओभिष्यति · लोट्: उभतात् · लङ्: औभत् · विधिलिङ्: उभेत् · आशीर्लिङ्: उभ्यात् · लुङ्: औभीत् · लृङ्: औभिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ओभन · ण्वुल्: ओभकः · तृच्: ओभिता · ण्यत्: ओभ्यः · तव्य: ओभितव्यः · अनीयर्: ओभनीयः · क्त: उभितः · क्तवतु: उभितवान् · शतृ: उभन् · स्य-शतृ: ओभिष्यन् · क्त्वा: ओभित्वा · ल्यप्: प्रोभ्य · तुमुन्: ओभितुम् · णमुल्: ओभम् · घञ्: ओभः · क्तिन्: उब्धि · क्वसु: ऊभिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अन्-उभत् | समास: अन् + उभत् नञ्-तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: उभत् (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उभ् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: उभत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उभ् + शतृ | उभत् (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उभ् + शतृ |
अन्उभत् 📚अन् 📚उभत् ➤ अन् (नञ् (निषेध)) + उभत् (भरना, पूर्ण करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)))
संस्कृत: पूरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अन् 📚 | संस्कृत व्याकरण में यह निषेधार्थक ' नञ्' अव्यय का स्थानादेश है और अभाव… | 🟠🔵🟣 |
| उभत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अन् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अनुभज् | अन् + उभत् | हल्-अच् संयोग | — |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड