॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: देखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: दर्शने · पर्याय: शमथ, शान्ति
अंग्रेज़ी: to look at, to inspect
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | शमः | शमौ | शमाः |
| द्वितीया | शमम् | शमौ | शमान् |
| तृतीया | शमेन | शमाभ्याम् | शमैः |
| चतुर्थी | शमाय | शमाभ्याम् | शमेभ्यः |
| पञ्चमी | शमात् / शमाद् | शमाभ्याम् | शमेभ्यः |
| षष्ठी | शमस्य | शमयोः | शमानाम् |
| सप्तमी | शमे | शमयोः | शमेषु |
| सम्बोधन | हे शम | हे शमौ | हे शमाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | शमति | शमतः | शमन्ति |
| मध्यम | शमसि | शमथः | शमथ |
| उत्तम | शमामि | शमावः | शमामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: शमति · लिट्: शशाम · लुट्: शमिता · लृट्: शमिष्यति · लोट्: शमतात् · लङ्: अशमत् · विधिलिङ्: शमेत् · आशीर्लिङ्: शम्यात् · लुङ्: अशमीत् · लृङ्: अशमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: शमन · ण्वुल्: शमकः · तृच्: शमिता · यत्: शम्यः · तव्य: शमितव्यः · अनीयर्: शमनीयः · क्त: शमितः · क्तवतु: शमितवान् · शतृ: शमन् · स्य-शतृ: शमिष्यन् · क्त्वा: शमित्वा · ल्यप्: प्रशम्य · तुमुन्: शमितुम् · णमुल्: शमम् · घञ्: शमः · क्तिन्: शान्ति · क्वसु: शेमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अपशमः | शम (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अप + शम् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: अपशम (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
अपशमः 📚 ➤ देखना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: दर्शने · पर्याय: शमथ, शान्ति
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शम 📚 | शांति | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शम |
मन की शान्ति (३.२.३) — शमथ, शान्ति |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड