॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: जुगुप्सायां कृपायां च
अंग्रेज़ी: to pity, to hate, to criticize, to abuse, to favour
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अर्तः | अर्तौ | अर्ताः |
| द्वितीया | अर्तम् | अर्तौ | अर्तान् |
| तृतीया | अर्तेन | अर्ताभ्याम् | अर्तैः |
| चतुर्थी | अर्ताय | अर्ताभ्याम् | अर्तेभ्यः |
| पञ्चमी | अर्तात् / अर्ताद् | अर्ताभ्याम् | अर्तेभ्यः |
| षष्ठी | अर्तस्य | अर्तयोः | अर्तानाम् |
| सप्तमी | अर्ते | अर्तयोः | अर्तेषु |
| सम्बोधन | हे अर्त | हे अर्तौ | हे अर्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋतीयते | ऋतीयेते | ऋतीयन्ते |
| मध्यम | ऋतीयसे | ऋतीयेथे | ऋतीयध्वे |
| उत्तम | ऋतीये | ऋतीयावहे | ऋतीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ऋतीयते · लिट्: आनर्त · लिट् (आत्मने.): ऋतीयाञ्चक्रे · लुट्: अर्तिता · लुट् (आत्मने.): ऋतीयिता · लृट्: अर्तिष्यति · लृट् (आत्मने.): ऋतीयिष्यते · लोट् (आत्मने.): ऋतीयताम् · लङ् (आत्मने.): आर्तीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): ऋतीयेत · आशीर्लिङ्: ऋत्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ऋतीयिषीष्ट · लुङ्: आर्तीत् · लुङ् (आत्मने.): आर्तीयिष्ट · लृङ्: आर्तिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आर्तीयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अर्तन · ण्वुल्: अर्तकः · तृच्: अर्तिता · यत्: ऋतीय्यः · तव्य: अर्तितव्यः · अनीयर्: अर्तनीयः · क्त: ऋतितः · क्तवतु: ऋतितवान् · शानच्: ऋतीयमानः · क्त्वा: ऋतित्वा · ल्यप्: प्रार्त्य · तुमुन्: अर्तितुम् · णमुल्: अर्तम् · घञ्: अर्तः · क्तिन्: ऋत्ति · क्वसु: आनृतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अपार्त | अर्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अप + ऋत् + घञ् 📚 |
अपार्त 📚 ➤ (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: जुगुप्सायां कृपायां च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अर्त 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड