॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
अंग्रेज़ी: to go, to sound, to serve, to help, to be slave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमतात् / अमताद् / अमतु | अमताम् | अमन्तु |
| मध्यम | अम / अमतात् / अमताद् | अमतम् | अमत |
| उत्तम | अमानि | अमाव | अमाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अमति · लिट्: आम · लुट्: अमिता · लृट्: अमिष्यति · लोट्: अमतात् · लङ्: आमत् · विधिलिङ्: अमेत् · आशीर्लिङ्: अम्यात् · लुङ्: आमीत् · लृङ्: आमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अमन · ण्वुल्: अमकः · तृच्: अमिता · यत्: अम्यः · तव्य: अमितव्यः · अनीयर्: अमनीयः · क्त: आन्तः · क्तवतु: आन्तवान् · शतृ: अमन् · स्य-शतृ: अमिष्यन् · क्त्वा: अमित्वा · ल्यप्: प्राम्य · तुमुन्: अमितुम् · णमुल्: अमम् · घञ्: अमः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आमिवान्
अर्थ: स्वाद लेना, चखना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: आस्वादने
अंग्रेज़ी: to taste
व्युत्पत्ति: लक्+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लकः | लकौ | लकाः |
| द्वितीया | लकम् | लकौ | लकान् |
| तृतीया | लकेन | लकाभ्याम् | लकैः |
| चतुर्थी | लकाय | लकाभ्याम् | लकेभ्यः |
| पञ्चमी | लकात् / लकाद् | लकाभ्याम् | लकेभ्यः |
| षष्ठी | लकस्य | लकयोः | लकानाम् |
| सप्तमी | लके | लकयोः | लकेषु |
| सम्बोधन | हे लक | हे लकौ | हे लकाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लकति / लाकयति | लकतः / लाकयतः | लकन्ति / लाकयन्ति |
| मध्यम | लकसि / लाकयसि | लकथः / लाकयथः | लकथ / लाकयथ |
| उत्तम | लकामि / लाकयामि | लकावः / लाकयावः | लकामः / लाकयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लकति · लट् (आत्मने.): लाकयते · लिट्: ललाक · लिट् (आत्मने.): लाकयाञ्चक्रे · लुट्: लकिता · लुट् (आत्मने.): लाकयिता · लृट्: लकिष्यति · लृट् (आत्मने.): लाकयिष्यते · लोट्: लकतात् · लोट् (आत्मने.): लाकयताम् · लङ्: अलकत् · लङ् (आत्मने.): अलाकयत · विधिलिङ्: लकेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): लाकयेत · आशीर्लिङ्: लक्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लाकयिषीष्ट · लुङ्: अलकीत् · लुङ् (आत्मने.): अलीलकत · लृङ्: अलकिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अलाकयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लकन · ण्वुल्: लाककः · तृच्: लकिता · यत्: लाक्यः · ण्यत्: लाक्यः · तव्य: लकितव्यः · अनीयर्: लकनीयः · क्त: लकितः · क्तवतु: लकितवान् · शतृ: लकन् · स्य-शतृ: लकिष्यन् · शानच्: लाकयमानः · क्त्वा: लकित्वा · ल्यप्: प्रलक्य · तुमुन्: लकितुम् · णमुल्: लाकम् · घञ्: लाकः · क्तिन्: लक्ति · क्वसु: लेकिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अम | अम् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अम (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | अम (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| उलक | लक (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + लक् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: लक (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + लक् + अच् | उत् + लक् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन |
अम 📚 ➤ जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
उलक 📚 ➤ स्वाद लेना, चखना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: आस्वादने
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अमोलक | अम + उलक | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड