॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
अंग्रेज़ी: to go, to sound, to serve, to help, to be slave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमतात् / अमताद् / अमतु | अमताम् | अमन्तु |
| मध्यम | अम / अमतात् / अमताद् | अमतम् | अमत |
| उत्तम | अमानि | अमाव | अमाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अमति · लिट्: आम · लुट्: अमिता · लृट्: अमिष्यति · लोट्: अमतात् · लङ्: आमत् · विधिलिङ्: अमेत् · आशीर्लिङ्: अम्यात् · लुङ्: आमीत् · लृङ्: आमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अमन · ण्वुल्: अमकः · तृच्: अमिता · यत्: अम्यः · तव्य: अमितव्यः · अनीयर्: अमनीयः · क्त: आन्तः · क्तवतु: आन्तवान् · शतृ: अमन् · स्य-शतृ: अमिष्यन् · क्त्वा: अमित्वा · ल्यप्: प्राम्य · तुमुन्: अमितुम् · णमुल्: अमम् · घञ्: अमः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आमिवान्
अर्थ: युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
अंग्रेज़ी: to adhere,to be absorbed,to dissolve, to unite
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | लाः | लौ | लाः |
| द्वितीया | लाम् | लौ | लः |
| तृतीया | ला | लाभ्याम् | लाभिः |
| चतुर्थी | ले | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| पञ्चमी | लः | लाभ्याम् | लाभ्यः |
| षष्ठी | लः | लोः | लाम् |
| सप्तमी | लि | लोः | लासु |
| सम्बोधन | हे लाः | हे लौ | हे लाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लीयते | लीयेते | लीयन्ते |
| मध्यम | लीयसे | लीयेथे | लीयध्वे |
| उत्तम | लीये | लीयावहे | लीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): लीयते · लिट् (आत्मने.): लिल्ये · लुट् (आत्मने.): लाता · लृट् (आत्मने.): लास्यते · लोट् (आत्मने.): लीयताम् · लङ् (आत्मने.): अलीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): लीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): लासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अलास्त · लृङ् (आत्मने.): अलास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लान · ण्वुल्: लायकः · तृच्: लाता · यत्: लेयः · तव्य: लातव्यः · अनीयर्: लानीयः · क्त: लीनः · क्तवतु: लीनवान् · शानच्: लीयमानः · क्त्वा: लीत्वा · ल्यप्: प्रलाय · तुमुन्: लातुम् · णमुल्: लायम् · क्तिन्: लीति · क्वसु: लिलीवान्
अर्थ: ब्रह्मा
संस्कृत: जलम्, शिरः · पर्याय: ब्रह्मन्, आत्मभू, सुरज्येष्ठ, परमेष्ठिन्, पितामह
व्युत्पत्ति: कच्-ड (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कम् | के | कानि |
| द्वितीया | कम् | के | कानि |
| तृतीया | केन | काभ्याम् | कैः |
| चतुर्थी | काय | काभ्याम् | केभ्यः |
| पञ्चमी | कात् / काद् | काभ्याम् | केभ्यः |
| षष्ठी | कस्य | कयोः | कानाम् |
| सप्तमी | के | कयोः | केषु |
| सम्बोधन | हे क | हे के | हे कानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अम 📚 ➤ जाना, शब्द करना, सेवा करना
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
उलि 📚 ➤ युक्त होना, मिलना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: श्लेषणे
क 📚 ➤ ब्रह्मा
संस्कृत: जलम्, शिरः · पर्याय: ब्रह्मन्, आत्मभू, सुरज्येष्ठ, परमेष्ठिन्, पितामह
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अम् 📚 | ind. quickly, a little, (g. चादि, q.v.) | 🔵🟣🟢🟤 |
| ला 📚 | वे राजनियम या कानून जो देश या राज्य में शांति या सुव्यवस्था स्थापित कर… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अमोलिक | अम + उलि | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड