॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मारना, हिंसा करना
संस्कृत: हिंसायाम्
अंग्रेज़ी: to injure,to hurt,to kill, to destroy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तर्दतात् / तर्दताद् / तर्दतु | तर्दताम् | तर्दन्तु |
| मध्यम | तर्द / तर्दतात् / तर्दताद् | तर्दतम् | तर्दत |
| उत्तम | तर्दानि | तर्दाव | तर्दाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तर्दति · लिट्: ततर्द · लुट्: तर्दिता · लृट्: तर्दिष्यति · लोट्: तर्दतात् · लङ्: अतर्दत् · विधिलिङ्: तर्देत् · आशीर्लिङ्: तर्द्यात् · लुङ्: अतर्दीत् · लृङ्: अतर्दिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तर्दन · ण्वुल्: तर्दकः · तृच्: तर्दिता · ण्यत्: तर्द्यः · तव्य: तर्दितव्यः · अनीयर्: तर्दनीयः · क्त: तर्दितः · क्तवतु: तर्दितवान् · शतृ: तर्दन् · स्य-शतृ: तर्दिष्यन् · क्त्वा: तर्दित्वा · ल्यप्: प्रतर्द्य · तुमुन्: तर्दितुम् · णमुल्: तर्दम् · घञ्: तर्दः · क्तिन्: तर्ति · क्वसु: ततर्द्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अवतर्द | अव + तर्द् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: तर्द (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अव + तर्द् + घञ् | तर्द (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अव + तर्द् + अच् |
अवतर्द 📚 ➤ मारना, हिंसा करना
संस्कृत: हिंसायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तर्द् 📚 | (= √ तृद्) cl. 1. P. ˚र्दति, to injure, kill, Dhātup. iii, 21 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड