॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सेवा करना, चाकरी करना, आपद्ग्रस्त होना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: सम्भक्तौ
अंग्रेज़ी: to serve, to help, to be slave, to have problem
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | सानः | सानौ | सानाः |
| द्वितीया | सानम् | सानौ | सानान् |
| तृतीया | सानेन | सानाभ्याम् | सानैः |
| चतुर्थी | सानाय | सानाभ्याम् | सानेभ्यः |
| पञ्चमी | सानात् / सानाद् | सानाभ्याम् | सानेभ्यः |
| षष्ठी | सानस्य | सानयोः | सानानाम् |
| सप्तमी | साने | सानयोः | सानेषु |
| सम्बोधन | हे सान | हे सानौ | हे सानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | सनति | सनतः | सनन्ति |
| मध्यम | सनसि | सनथः | सनथ |
| उत्तम | सनामि | सनावः | सनामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सनति · लिट्: ससान · लुट्: सनिता · लृट्: सनिष्यति · लोट्: सनतात् · लङ्: असनत् · विधिलिङ्: सनेत् · आशीर्लिङ्: सन्यात् · लुङ्: असनीत् · लृङ्: असनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सनन · ण्वुल्: सानकः · तृच्: सनिता · ण्यत्: सान्यः · तव्य: सनितव्यः · अनीयर्: सननीयः · क्त: सनितः · क्तवतु: सनितवान् · शतृ: सनन् · स्य-शतृ: सनिष्यन् · क्त्वा: सनित्वा · ल्यप्: प्रसाय · तुमुन्: सनितुम् · णमुल्: सानम् · घञ्: सानः · क्तिन्: साति · क्वसु: सेनिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अह-सान | समास: अह + सान तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: सान (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सन् + घञ् 📚 अन्य सम्भावना: सान (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सै + ल्युट् |
अहसान 📚अह 📚सान ➤ अह (फैलना, विस्तृत होना (कर्तृवाचक कृदन्त)) + सान (सेवा करना, चाकरी करना, आपद्ग्रस्त होना (भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: सम्भक्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अह 📚 | दिन | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| सान 📚 | वह पत्थर की चक्की जिसपर अस्त्रादि तेज किए जाते हैं । शाण । कुरंड | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अह |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड