॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
अंग्रेज़ी: to move tortuously, to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आकत् / आकद् | आकताम् | आकन् |
| मध्यम | आकः | आकतम् | आकत |
| उत्तम | आकम् | आकाव | आकाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अकति · लिट्: आक · लुट्: अकिता · लृट्: अकिष्यति · लोट्: अकतात् · लङ्: आकत् · विधिलिङ्: अकेत् · आशीर्लिङ्: अक्यात् · लुङ्: आकीत् · लृङ्: आकिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अकन · ण्वुल्: आककः · तृच्: अकिता · ण्यत्: आक्यः · तव्य: अकितव्यः · अनीयर्: अकनीयः · क्त: अकितः · क्तवतु: अकितवान् · शतृ: अकन् · स्य-शतृ: अकिष्यन् · क्त्वा: अकित्वा · ल्यप्: प्राक्य · तुमुन्: अकितुम् · णमुल्: आकम् · घञ्: आकः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आकिवान्
अर्थ: जाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पितः | पितौ | पिताः |
| द्वितीया | पितम् | पितौ | पितान् |
| तृतीया | पितेन | पिताभ्याम् | पितैः |
| चतुर्थी | पिताय | पिताभ्याम् | पितेभ्यः |
| पञ्चमी | पितात् / पिताद् | पिताभ्याम् | पितेभ्यः |
| षष्ठी | पितस्य | पितयोः | पितानाम् |
| सप्तमी | पिते | पितयोः | पितेषु |
| सम्बोधन | हे पित | हे पितौ | हे पिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पियति | पियतः | पियन्ति |
| मध्यम | पियसि | पियथः | पियथ |
| उत्तम | पियामि | पियावः | पियामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पियति · लिट्: पिपाय · लुट्: पेता · लृट्: पेष्यति · लोट्: पियतात् · लङ्: अपियत् · विधिलिङ्: पियेत् · आशीर्लिङ्: पीयात् · लुङ्: अपैषीत् · लृङ्: अपेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पयन · ण्वुल्: पायकः · तृच्: पेता · यत्: पेयः · तव्य: पेतव्यः · अनीयर्: पयनीयः · क्त: पितः · क्तवतु: पितवान् · शतृ: पियन् · स्य-शतृ: पेष्यन् · क्त्वा: पित्वा · ल्यप्: प्रपित्य · तुमुन्: पेतुम् · णमुल्: पायम् · क्तिन्: पिति · क्वसु: पिपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आकम् | अक् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — अक् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) | आक (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अक् + घञ् |
| पित | पित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: पि + क्त 📚 अन्य सम्भावना: पित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: पि + क्त |
आकम् 📚 ➤ टेढ़ा चलना
संस्कृत: कुटिलायां गतौ
पित 📚 ➤ जाना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अक् 📚 | cl. 1. P. अकति, to move tortuously (like a snake), L.; Cf. √ अग् and √… | 🔵🟣 |
| पित 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| आकंपित | आकम् + पित | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड