॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निकट आना, टूट पड़ना
व्युत्पत्ति: आ+पत्+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आपतनम् | आपतने | आपतनानि |
| द्वितीया | आपतनम् | आपतने | आपतनानि |
| तृतीया | आपतनेन | आपतनाभ्याम् | आपतनैः |
| चतुर्थी | आपतनाय | आपतनाभ्याम् | आपतनेभ्यः |
| पञ्चमी | आपतनात् / आपतनाद् | आपतनाभ्याम् | आपतनेभ्यः |
| षष्ठी | आपतनस्य | आपतनयोः | आपतनानाम् |
| सप्तमी | आपतने | आपतनयोः | आपतनेषु |
| सम्बोधन | हे आपतन | हे आपतने | हे आपतनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आपतनम् | आपतन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आपतन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | पतन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + पत् + ल्युट् |
आपतनम् 📚 ➤ निकट आना, टूट पड़ना
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आपतन 📚 | n. happening, appearing, Sāh | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड