॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नीचे जाना, गिरना, उतरना, अमानवी पराक्रम करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: गतौ · पर्याय: खग, विहङ्ग, विहग, विहङ्गम, विहायस्
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: पत् + शतृ (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पतन् | पतन्तौ | पतन्तः |
| द्वितीया | पतन्तम् | पतन्तौ | पततः |
| तृतीया | पतता | पतद्भ्याम् | पतद्भिः |
| चतुर्थी | पतते | पतद्भ्याम् | पतद्भ्यः |
| पञ्चमी | पततः | पतद्भ्याम् | पतद्भ्यः |
| षष्ठी | पततः | पततोः | पतताम् |
| सप्तमी | पतति | पततोः | पतत्सु |
| सम्बोधन | हे पतन् | हे पतन्तौ | हे पतन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पतति | पततः | पतन्ति |
| मध्यम | पतसि | पतथः | पतथ |
| उत्तम | पतामि | पतावः | पतामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पतति · लिट्: पपात · लुट्: पतिता · लृट्: पतिष्यति · लोट्: पततात् · लङ्: अपतत् · विधिलिङ्: पतेत् · आशीर्लिङ्: पत्यात् · लुङ्: अपप्तत् · लृङ्: अपतिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पतन · ण्वुल्: पातकः · तृच्: पतिता · ण्यत्: पात्यः · तव्य: पतितव्यः · अनीयर्: पतनीयः · क्त: पतितः · क्तवतु: पतितवान् · शतृ: पतन् · स्य-शतृ: पतिष्यन् · क्त्वा: पतित्वा · ल्यप्: प्रपत्य · तुमुन्: पतितुम् · णमुल्: पातम् · घञ्: पातः · क्तिन्: पत्ति · क्वसु: पेतिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आपतन्तः | पतत् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: आ + पत् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: पतत् (पुं.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: आ + पत् + शतृ |
आपतन्तः 📚 ➤ नीचे जाना, गिरना, उतरना, अमानवी पराक्रम करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: गतौ · पर्याय: खग, विहङ्ग, विहग, विहङ्गम, विहायस्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पतत् 📚 | गिरता हुआ । उतरता हुआ । नीचे को जाता या आता हुआ | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पतत् |
पक्षी के और नाम (२.५.३५) — शकुन्ति, पक्षी, शकुनि, शकुन्त, शकुन, द्विज, पतत्री, पत्री |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड