॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, नीचे गिरना, उतरना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to fall down, to go down, to descend, to go
व्युत्पत्ति: पत् + णिच् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पातितः | पातितौ | पातिताः |
| द्वितीया | पातितम् | पातितौ | पातितान् |
| तृतीया | पातितेन | पातिताभ्याम् | पातितैः |
| चतुर्थी | पातिताय | पातिताभ्याम् | पातितेभ्यः |
| पञ्चमी | पातितात् / पातिताद् | पातिताभ्याम् | पातितेभ्यः |
| षष्ठी | पातितस्य | पातितयोः | पातितानाम् |
| सप्तमी | पातिते | पातितयोः | पातितेषु |
| सम्बोधन | हे पातित | हे पातितौ | हे पातिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पतति / पतयति / पातयति | पततः / पतयतः / पातयतः | पतन्ति / पतयन्ति / पातयन्ति |
| मध्यम | पतयसि / पतसि / पातयसि | पतथः / पतयथः / पातयथः | पतथ / पतयथ / पातयथ |
| उत्तम | पतयामि / पतामि / पातयामि | पतयावः / पतावः / पातयावः | पतयामः / पतामः / पातयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पतति · लट् (आत्मने.): पतयते · लिट्: पतयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पतयाञ्चक्रे · लुट्: पतयिता · लुट् (आत्मने.): पतयिता · लृट्: पतयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पतयिष्यते · लोट्: पततात् · लोट् (आत्मने.): पतयताम् · लङ्: अपतत् · लङ् (आत्मने.): अपतयत · विधिलिङ्: पतयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पतयेत · आशीर्लिङ्: पत्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पतयिषीष्ट · लुङ्: अपतीत् · लुङ् (आत्मने.): अपपतत · लृङ्: अपतयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपतयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पतन · ण्वुल्: पतकः · तृच्: पतिता · यत्: पत्यः · तव्य: पतितव्यः · अनीयर्: पतनीयः · क्त: पतितः · क्तवतु: पतितवान् · शतृ: पतन् · स्य-शतृ: पतिष्यन् · शानच्: पातयमानः · क्त्वा: पतित्वा · ल्यप्: प्रपत्य · तुमुन्: पतितुम् · णमुल्: पतम् · घञ्: पतः · क्तिन्: पत्ति · क्वसु: पताम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आपातित | पातित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + पत + क्त 📚 अन्य सम्भावना: पातित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + पत + क्त | आपातित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
आपातित 📚 ➤ जाना, नीचे गिरना, उतरना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पातित 📚 | जो फेंका गया हो । फेंका हुआ | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड