॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीड़ित, दुःखी
व्युत्पत्ति: आ+यस्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आयस्तः | आयस्तौ | आयस्ताः |
| द्वितीया | आयस्तम् | आयस्तौ | आयस्तान् |
| तृतीया | आयस्तेन | आयस्ताभ्याम् | आयस्तैः |
| चतुर्थी | आयस्ताय | आयस्ताभ्याम् | आयस्तेभ्यः |
| पञ्चमी | आयस्तात् / आयस्ताद् | आयस्ताभ्याम् | आयस्तेभ्यः |
| षष्ठी | आयस्तस्य | आयस्तयोः | आयस्तानाम् |
| सप्तमी | आयस्ते | आयस्तयोः | आयस्तेषु |
| सम्बोधन | हे आयस्त | हे आयस्तौ | हे आयस्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आयस्तः | आयस्त (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: यस्त (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + यस् + क्त |
आयस्तः 📚 ➤ पीड़ित, दुःखी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आयस्त 📚 | mfn. exerted, managed or effected with difficulty | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड