॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दुःख, कष्ट, व्यथा, पिड़ा, क्षति
व्युत्पत्ति: आ+ऋ+क्तिन् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आर्तिः | आर्ती | आर्तयः |
| द्वितीया | आर्तिम् | आर्ती | आर्तीः |
| तृतीया | आर्त्या | आर्तिभ्याम् | आर्तिभिः |
| चतुर्थी | आर्तये / आर्त्यै | आर्तिभ्याम् | आर्तिभ्यः |
| पञ्चमी | आर्तेः / आर्त्याः | आर्तिभ्याम् | आर्तिभ्यः |
| षष्ठी | आर्तेः / आर्त्याः | आर्त्योः | आर्तीनाम् |
| सप्तमी | आर्तौ / आर्त्याम् | आर्त्योः | आर्तिषु |
| सम्बोधन | हे आर्ते | हे आर्ती | हे आर्तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आर्तिः | आर्ति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: र्ति (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + रय् + क्तिन् |
आर्तिः 📚 ➤ दुःख, कष्ट, व्यथा, पिड़ा, क्षति
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आर्ति 📚 | पीड़ा । दर्द | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड