॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आलिंगन करना, गले लगाना, खेलना, रमण करना
संस्कृत: श्लेषणक्रीडनयोः
अंग्रेज़ी: to embrace,to hug, to linger, to enjoy, to come to light, to play
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लसतात् / लसताद् / लसतु | लसताम् | लसन्तु |
| मध्यम | लस / लसतात् / लसताद् | लसतम् | लसत |
| उत्तम | लसानि | लसाव | लसाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लसति · लिट्: ललास · लुट्: लसिता · लृट्: लसिष्यति · लोट्: लसतात् · लङ्: अलसत् · विधिलिङ्: लसेत् · आशीर्लिङ्: लस्यात् · लुङ्: अलसीत् · लृङ्: अलसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लसन · ण्वुल्: लासकः · तृच्: लसिता · ण्यत्: लास्यः · तव्य: लसितव्यः · अनीयर्: लसनीयः · क्त: लसितः · क्तवतु: लसितवान् · शतृ: लसन् · स्य-शतृ: लसिष्यन् · क्त्वा: लसित्वा · ल्यप्: प्रलस्य · तुमुन्: लसितुम् · णमुल्: लासम् · घञ्: लासः · क्तिन्: लस्ति · क्वसु: लेसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आलस | आ + लस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आलस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | आलस (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
आलस 📚 ➤ आलिंगन करना, गले लगाना, खेलना, रमण करना
संस्कृत: श्लेषणक्रीडनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लस् 📚 | cl. 1. P., (Dhātup. xvii, 64) लसति (only p. लसत्, लसमान, and pf. ललास;… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड