॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, हांकना, दौड़ाना, फेंकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिक्षेपणयोः
अंग्रेज़ी: to go,to drive,to throw,to ride
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वयः | वयौ | वयाः |
| द्वितीया | वयम् | वयौ | वयान् |
| तृतीया | वयेन | वयाभ्याम् | वयैः |
| चतुर्थी | वयाय | वयाभ्याम् | वयेभ्यः |
| पञ्चमी | वयात् / वयाद् | वयाभ्याम् | वयेभ्यः |
| षष्ठी | वयस्य | वययोः | वयानाम् |
| सप्तमी | वये | वययोः | वयेषु |
| सम्बोधन | हे वय | हे वयौ | हे वयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजति | अजतः | अजन्ति |
| मध्यम | अजसि | अजथः | अजथ |
| उत्तम | अजामि | अजावः | अजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अजति · लिट्: विवाय · लुट्: अजिता · लृट्: अजिष्यति · लोट्: अजतात् · लङ्: आजत् · विधिलिङ्: अजेत् · आशीर्लिङ्: वीयात् · लुङ्: अवैषीत् · लृङ्: अवेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अजन · ण्वुल्: वायकः · तृच्: अजिता · ण्यत्: वैयः · तव्य: अजितव्यः · अनीयर्: वयनीयः · क्त: अजितः · क्तवतु: अजितवान् · शतृ: अजन् · स्य-शतृ: अजिष्यन् · क्त्वा: अजित्वा · ल्यप्: प्राज्य · तुमुन्: अजितुम् · णमुल्: वायम् · घञ्: आजः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आजिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आवयात् | वय (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + अज् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: वय (नपुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + अज् + अच् | आवय (नपुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन |
आवयात् 📚 ➤ जाना, हांकना, दौड़ाना, फेंकना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिक्षेपणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वय 📚 | बीता हुआ । जीवनकाल । अवस्था । उम्र | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड