॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: खाना, भोजन करना
संस्कृत: भोजने
अंग्रेज़ी: to eat, to consume
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आश | आशतुः | आशुः |
| मध्यम | आशिथ | आशथुः | आश |
| उत्तम | आश | आशिव | आशिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अश्नाति · लिट्: आश · लुट्: अशिता · लृट्: अशिष्यति · लोट्: अश्नातु · लङ्: आश्नात् · विधिलिङ्: अश्नीयात् · आशीर्लिङ्: अश्यात् · लुङ्: आशीत् · लृङ्: आशिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अशन · ण्वुल्: आशकः · तृच्: अशिता · ण्यत्: आश्यः · तव्य: अशितव्यः · अनीयर्: अशनीयः · क्त: अशितः · क्तवतु: अशितवान् · शतृ: अश्नन् · स्य-शतृ: अशिष्यन् · क्त्वा: अशित्वा · ल्यप्: प्राश्य · तुमुन्: अशितुम् · णमुल्: आशम् · घञ्: आशः · क्तिन्: अष्टि · क्वसु: आशिवान्
अर्थ: प्राप्त होना, पाना
संस्कृत: लम्भने
अंग्रेज़ी: to obtain, to get, to receive
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आपति / आपयति | आपतः / आपयतः | आपन्ति / आपयन्ति |
| मध्यम | आपयसि / आपसि | आपथः / आपयथः | आपथ / आपयथ |
| उत्तम | आपयामि / आपामि | आपयावः / आपावः | आपयामः / आपामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: आपति · लट् (आत्मने.): आपयते · लिट्: आप · लिट् (आत्मने.): आपयाञ्चक्रे · लुट्: आपयिता · लुट् (आत्मने.): आपयिता · लृट्: आपयिष्यति · लृट् (आत्मने.): आपयिष्यते · लोट्: आपतात् · लोट् (आत्मने.): आपयताम् · लङ्: आपत् · लङ् (आत्मने.): आपयत · विधिलिङ्: आपयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): आपयेत · आशीर्लिङ्: आप्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): आपयिषीष्ट · लुङ्: आपत् · लुङ् (आत्मने.): आपिपत · लृङ्: आपयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आपयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: आपन · ण्वुल्: आपकः · तृच्: आपिता · यत्: आप्यः · ण्यत्: आप्यः · तव्य: आपितव्यः · अनीयर्: आपनीयः · क्त: आपितः · क्तवतु: आपितवान् · शतृ: आपन् · स्य-शतृ: आपिष्यन् · शानच्: आपयमानः · क्त्वा: आपित्वा · ल्यप्: प्राप्य · तुमुन्: आपितुम् · णमुल्: आपम् · घञ्: आपः · क्तिन्: आप्ति · क्वसु: आपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आश | अश् धातु (क्र्यादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आश (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | आश (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| आपति | आप् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आपत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आप् + शतृ | आपत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आप् + शतृ |
आश 📚 ➤ खाना, भोजन करना
संस्कृत: भोजने
आपति 📚 ➤ प्राप्त होना, पाना
संस्कृत: लम्भने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अश् 📚 | (in classical Sanskṛt only) Ā. अश्नुते (aor. 3. pl. आशिषत, Bhaṭṭ.; per… | 🔵🟣 |
| आप् 📚 | cl. 5. P. आप्नोति [AV. ix, 5, 22, &c.], (perf. आप, aor. आपत्, fut. आप… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| आशापति | आश + आपति | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड