॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: फैलना, विस्तृत होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to expand, to spread
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आहनम् | आहने | आहनानि |
| द्वितीया | आहनम् | आहने | आहनानि |
| तृतीया | आहनेन | आहनाभ्याम् | आहनैः |
| चतुर्थी | आहनाय | आहनाभ्याम् | आहनेभ्यः |
| पञ्चमी | आहनात् / आहनाद् | आहनाभ्याम् | आहनेभ्यः |
| षष्ठी | आहनस्य | आहनयोः | आहनानाम् |
| सप्तमी | आहने | आहनयोः | आहनेषु |
| सम्बोधन | हे आहन | हे आहने | हे आहनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अह्नोति | अह्नुतः | अह्नुवन्ति |
| मध्यम | अह्नोषि | अह्नुथः | अह्नुथ |
| उत्तम | अह्नोमि | अह्नुवः | अह्नुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अह्नोति · लिट्: आह · लुट्: अहिता · लृट्: अहिष्यति · लोट्: अह्नुतात् · लङ्: आह्नोत् · विधिलिङ्: अह्नुयात् · आशीर्लिङ्: अह्यात् · लुङ्: आहीत् · लृङ्: आहिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अहन · ण्वुल्: आहकः · तृच्: अहिता · ण्यत्: आह्यः · तव्य: अहितव्यः · अनीयर्: अहनीयः · क्त: अहितः · क्तवतु: अहितवान् · शतृ: अह्नुवन् · स्य-शतृ: अहिष्यन् · क्त्वा: अहित्वा · ल्यप्: प्राह्य · तुमुन्: अहितुम् · णमुल्: आहम् · घञ्: आहः · क्तिन्: आढि · क्वसु: आहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आहनस्य | आहन (नपुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अह् + णिच्+ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: हन (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + हन् + अच् | हन (नपुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + हन् + अच् |
आहनस्य 📚 ➤ फैलना, विस्तृत होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: व्याप्तौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आहन 📚 | लोहा | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड