॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रार्थना करना
संस्कृत: स्तुतौ
अंग्रेज़ी: to pray, to worship, to adore, to laud
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईट्टे | ईडाते | ईडते |
| मध्यम | ईडिषे | ईडाथे | ईडिध्वे |
| उत्तम | ईडे | ईड्वहे | ईड्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईट्टे · लिट् (आत्मने.): ईडाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईडिता · लृट् (आत्मने.): ईडिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईट्टाम् · लङ् (आत्मने.): ऐट्ट · विधिलिङ् (आत्मने.): ईडीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईडिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐडिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐडिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईडन · ण्वुल्: ईडकः · तृच्: ईडिता · ण्यत्: ईड्यः · तव्य: ईडितव्यः · अनीयर्: ईडनीयः · क्त: ईडितः · क्तवतु: ईडितवान् · शानच्: ईडानः · क्त्वा: ईडित्वा · ल्यप्: प्रेड्य · तुमुन्: ईडितुम् · णमुल्: ईडम् · घञ्: ईडः · क्तिन्: ईट्टि · क्वसु: ईडाम्बभूवान्
अर्थ: नेता, पथप्रदर्शक, जैसा कि ग्रामणी, सेनानी और अग्रणी में
व्युत्पत्ति: नी+क्विप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नीः | न्यौ | न्यः |
| द्वितीया | न्यम् | न्यौ | न्यः |
| तृतीया | न्या | नीभ्याम् | नीभिः |
| चतुर्थी | न्ये | नीभ्याम् | नीभ्यः |
| पञ्चमी | न्यः | नीभ्याम् | नीभ्यः |
| षष्ठी | न्यः | न्योः | न्याम् |
| सप्तमी | न्याम् | न्योः | नीषु |
| सम्बोधन | हे नीः | हे न्यौ | हे न्यः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ईडे | ईड् धातु (अदादिगण, आत्मनेपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ईड (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईड् + घञ् | ईड (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ईड् + अच् |
| न्यः | नी (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: नी (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन | नी (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन |
ईडे 📚 ➤ प्रार्थना करना
संस्कृत: स्तुतौ
न्यः 📚 ➤ नेता, पथप्रदर्शक, जैसा कि ग्रामणी, सेनानी और अग्रणी में
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ईड् 📚 | cl. 2. Ā. ईट्टे (2. sg. pres. ईडिषे, Ved. ईळिषे, pf. ईडे, fut. ईडिष्… | 🔵🟣 |
| नी 📚 | नेता । प्रधान । अगुआ । समासांत में प्रयुक्त । जैसे, ग्रामणी, सेनानी, अ… | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड