॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: इच्छा करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: काङ्क्षायाम्
अंग्रेज़ी: to wish, to desire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खटन् | खटन्तौ | खटन्तः |
| द्वितीया | खटन्तम् | खटन्तौ | खटतः |
| तृतीया | खटता | खटद्भ्याम् | खटद्भिः |
| चतुर्थी | खटते | खटद्भ्याम् | खटद्भ्यः |
| पञ्चमी | खटतः | खटद्भ्याम् | खटद्भ्यः |
| षष्ठी | खटतः | खटतोः | खटताम् |
| सप्तमी | खटति | खटतोः | खटत्सु |
| सम्बोधन | हे खटन् | हे खटन्तौ | हे खटन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खटति | खटतः | खटन्ति |
| मध्यम | खटसि | खटथः | खटथ |
| उत्तम | खटामि | खटावः | खटामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खटति · लिट्: चखाट · लुट्: खटिता · लृट्: खटिष्यति · लोट्: खटतात् · लङ्: अखटत् · विधिलिङ्: खटेत् · आशीर्लिङ्: खट्यात् · लुङ्: अखटीत् · लृङ्: अखटिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खटन · ण्वुल्: खाटकः · तृच्: खटिता · ण्यत्: खाट्यः · तव्य: खटितव्यः · अनीयर्: खटनीयः · क्त: खटितः · क्तवतु: खटितवान् · शतृ: खटन् · स्य-शतृ: खटिष्यन् · क्त्वा: खटित्वा · ल्यप्: प्रखट्य · तुमुन्: खटितुम् · णमुल्: खाटम् · घञ्: खाटः · क्तिन्: खट्टि · क्वसु: चखट्वान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
उखटन् 📚 ➤ इच्छा करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: काङ्क्षायाम्
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खटत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| उखटना | उखटन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड