॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पर जाना, तैरना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्लवनतरणयोः
अंग्रेज़ी: to cross, to float, to swim
व्युत्पत्ति: तृ+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तरणम् | तरणे | तरणानि |
| द्वितीया | तरणम् | तरणे | तरणानि |
| तृतीया | तरणेन | तरणाभ्याम् | तरणैः |
| चतुर्थी | तरणाय | तरणाभ्याम् | तरणेभ्यः |
| पञ्चमी | तरणात् / तरणाद् | तरणाभ्याम् | तरणेभ्यः |
| षष्ठी | तरणस्य | तरणयोः | तरणानाम् |
| सप्तमी | तरणे | तरणयोः | तरणेषु |
| सम्बोधन | हे तरण | हे तरणे | हे तरणानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तरति | तरतः | तरन्ति |
| मध्यम | तरसि | तरथः | तरथ |
| उत्तम | तरामि | तरावः | तरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तरति · लिट्: ततार · लुट्: तरिता · लृट्: तरिष्यति · लोट्: तरतात् · लङ्: अतरत् · विधिलिङ्: तरेत् · आशीर्लिङ्: तीर्यात् · लुङ्: अतारीत् · लृङ्: अतरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तरण · ण्वुल्: तारकः · तृच्: तरीता · ण्यत्: तार्यः · तव्य: तरीतव्यः · अनीयर्: तरणीयः · क्त: तीर्णः · क्तवतु: तीर्णवान् · शतृ: तरन् · स्य-शतृ: तरीष्यन् · क्त्वा: तीर्त्वा · ल्यप्: प्रतीर्य · तुमुन्: तरीतुम् · णमुल्: तारम् · क्तिन्: तीर्णि · क्वसु: तितीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उत्तरण | तरण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + तॄ + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: उत्तरण (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | उत्तरण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
उत्तरण 📚 ➤ पर जाना, तैरना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्लवनतरणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तरण 📚 | नदी आदि को पार करने का काम । पार करना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड