॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दुःख देना, मार डालना, लजाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: अर्दने
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy, to hit, to cause pain
व्युत्पत्ति: गन्ध्+इ
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गन्धिः | गन्धी | गन्धयः |
| द्वितीया | गन्धिम् | गन्धी | गन्धीः |
| तृतीया | गन्ध्या | गन्धिभ्याम् | गन्धिभिः |
| चतुर्थी | गन्धये / गन्ध्यै | गन्धिभ्याम् | गन्धिभ्यः |
| पञ्चमी | गन्धेः / गन्ध्याः | गन्धिभ्याम् | गन्धिभ्यः |
| षष्ठी | गन्धेः / गन्ध्याः | गन्ध्योः | गन्धीनाम् |
| सप्तमी | गन्धौ / गन्ध्याम् | गन्ध्योः | गन्धिषु |
| सम्बोधन | हे गन्धे | हे गन्धी | हे गन्धयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गन्धयते | गन्धयेते | गन्धयन्ते |
| मध्यम | गन्धयसे | गन्धयेथे | गन्धयध्वे |
| उत्तम | गन्धये | गन्धयावहे | गन्धयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गन्धयते · लिट् (आत्मने.): गन्धयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): गन्धयिता · लृट् (आत्मने.): गन्धयिष्यते · लोट् (आत्मने.): गन्धयताम् · लङ् (आत्मने.): अगन्धयत · विधिलिङ् (आत्मने.): गन्धयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गन्धयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अजगन्धत · लृङ् (आत्मने.): अगन्धयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गन्धन · ण्वुल्: गन्धकः · तृच्: गन्धयिता · यत्: गन्ध्यः · तव्य: गन्धयितव्यः · अनीयर्: गन्धनीयः · क्त: गन्धितः · क्तवतु: गन्धितवान् · शानच्: गन्धयमानः · क्त्वा: गन्धयित्वा · ल्यप्: प्रगन्ध्य · तुमुन्: गन्धयितुम् · णमुल्: गन्धम् · क्तिन्: गन्धि · क्वसु: गन्धयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उपगन्धे | गन्धि (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उप + गन्ध् + क्तिन् 📚 अन्य सम्भावना: गन्धा (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उप + गन्ध् + अच् | गन्धा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन · कृदन्त: उप + गन्ध् + अच् |
उपगन्धे 📚 ➤ दुःख देना, मार डालना, लजाना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: अर्दने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| गन्धि 📚 | mfn. only ifc. (Pāṇ. v, 4, 135-137) having the smell of, smelling of, … | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड