॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विनिमय करना, सुपुर्द करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रणिदाने
अंग्रेज़ी: to exchange, to handover
व्युत्पत्ति: मा (मि) + यत् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मेयः | मेयौ | मेयाः |
| द्वितीया | मेयम् | मेयौ | मेयान् |
| तृतीया | मेयेन | मेयाभ्याम् | मेयैः |
| चतुर्थी | मेयाय | मेयाभ्याम् | मेयेभ्यः |
| पञ्चमी | मेयात् / मेयाद् | मेयाभ्याम् | मेयेभ्यः |
| षष्ठी | मेयस्य | मेययोः | मेयानाम् |
| सप्तमी | मेये | मेययोः | मेयेषु |
| सम्बोधन | हे मेय | हे मेयौ | हे मेयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मयते | मयेते | मयन्ते |
| मध्यम | मयसे | मयेथे | मयध्वे |
| उत्तम | मये | मयावहे | मयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): मयते · लिट् (आत्मने.): ममे · लुट् (आत्मने.): माता · लृट् (आत्मने.): मास्यते · लोट् (आत्मने.): मयताम् · लङ् (आत्मने.): अमयत · विधिलिङ् (आत्मने.): मयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मासीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमास्त · लृङ् (आत्मने.): अमास्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मान · ण्वुल्: मायकः · तृच्: माता · यत्: मेयः · तव्य: मातव्यः · अनीयर्: मानीयः · क्त: मीतः · क्तवतु: मीतवान् · शानच्: मयमानः · क्त्वा: मीत्वा · ल्यप्: प्रमित्य · तुमुन्: मातुम् · णमुल्: मायम् · घञ्: मायः · क्तिन्: मीति · क्वसु: ममिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उपमेयः | मेय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उप + मे + यत् 📚 अन्य सम्भावना: उपमेय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
उपमेयः 📚 ➤ विनिमय करना, सुपुर्द करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रणिदाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मेय 📚 | जिसकी नाप जोख हो सके । जिसका परिमाण या विस्तार ठीक बताया जा सके | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड