॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अस्पष्ट बोलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: अव्यक्ते शब्दे
अंग्रेज़ी: to speak inarticulately
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गावनम् | गावने | गावनानि |
| द्वितीया | गावनम् | गावने | गावनानि |
| तृतीया | गावनेन | गावनाभ्याम् | गावनैः |
| चतुर्थी | गावनाय | गावनाभ्याम् | गावनेभ्यः |
| पञ्चमी | गावनात् / गावनाद् | गावनाभ्याम् | गावनेभ्यः |
| षष्ठी | गावनस्य | गावनयोः | गावनानाम् |
| सप्तमी | गावने | गावनयोः | गावनेषु |
| सम्बोधन | हे गावन | हे गावने | हे गावनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गवते | गवेते | गवन्ते |
| मध्यम | गवसे | गवेथे | गवध्वे |
| उत्तम | गवे | गवावहे | गवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): गवते · लिट् (आत्मने.): जुगुवे · लुट् (आत्मने.): गोता · लृट् (आत्मने.): गोष्यते · लोट् (आत्मने.): गवताम् · लङ् (आत्मने.): अगवत · विधिलिङ् (आत्मने.): गवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): गोषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अगोष्ट · लृङ् (आत्मने.): अगोष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गवन · ण्वुल्: गावकः · तृच्: गोता · यत्: गव्यः · ण्यत्: गाव्यः · तव्य: गोतव्यः · अनीयर्: गवनीयः · क्त: गुतः · क्तवतु: गुतवान् · शानच्: गवमानः · क्त्वा: गुत्वा · ल्यप्: प्रगुत्य · तुमुन्: गोतुम् · णमुल्: गावम् · क्तिन्: गुति · क्वसु: जुगुवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उम-गावन | समास: उम + गावन तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: गावन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: गु + णिच्+ल्युट् 📚 |
उमगावन 📚उम 📚गावन ➤ उम + गावन (अस्पष्ट बोलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त — प्रेरणार्थक (णिजन्त…)
संस्कृत: अव्यक्ते शब्दे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड