॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to try, to attempt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | एष्यः | एष्यौ | एष्याः |
| द्वितीया | एष्यम् | एष्यौ | एष्यान् |
| तृतीया | एष्येण | एष्याभ्याम् | एष्यैः |
| चतुर्थी | एष्याय | एष्याभ्याम् | एष्येभ्यः |
| पञ्चमी | एष्यात् / एष्याद् | एष्याभ्याम् | एष्येभ्यः |
| षष्ठी | एष्यस्य | एष्ययोः | एष्याणाम् |
| सप्तमी | एष्ये | एष्ययोः | एष्येषु |
| सम्बोधन | हे एष्य | हे एष्यौ | हे एष्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एषते | एषेते | एषन्ते |
| मध्यम | एषसे | एषेथे | एषध्वे |
| उत्तम | एषे | एषावहे | एषामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): एषते · लिट् (आत्मने.): एषाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): एषिता · लृट् (आत्मने.): एषिष्यते · लोट् (आत्मने.): एषताम् · लङ् (आत्मने.): ऐषत · विधिलिङ् (आत्मने.): एषेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): एषिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐषिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐषिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: एषण · ण्वुल्: एषकः · तृच्: एषिता · ण्यत्: एष्यः · तव्य: एषितव्यः · अनीयर्: एषणीयः · क्त: एषितः · क्तवतु: एषितवान् · शानच्: एषमाणः · क्त्वा: एषित्वा · ल्यप्: प्रेष्य · तुमुन्: एषितुम् · णमुल्: एषम् · घञ्: एषः · क्तिन्: एष्टि · क्वसु: एषाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| एष्यम् | एष्य (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: एष् + ण्यत् 📚 अन्य सम्भावना: एष्य (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: एष् + ण्यत् | एष्य (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: एष् + ण्यत् |
एष्यम् 📚 ➤ (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| एष्य 📚 | चाहने योग्य । प्रस्तुत करने योग्य | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड