॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: क्या
संस्कृत: प्रश्नवाचकं सर्वनाम · पर्याय: अर्तन, ऋतीया, हृणीया, घृणा
अंग्रेज़ी: What
व्युत्पत्ति: कि+डिमु
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कः | कौ | के |
| द्वितीया | कम् | कौ | कान् |
| तृतीया | केन | काभ्याम् | कैः |
| चतुर्थी | कस्मै | काभ्याम् | केभ्यः |
| पञ्चमी | कस्मात् / कस्माद् | काभ्याम् | केभ्यः |
| षष्ठी | कस्य | कयोः | केषाम् |
| सप्तमी | कस्मिन् | कयोः | केषु |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, हांकना, दौड़ाना, फेंकना
संस्कृत: गतिक्षेपणयोः
अंग्रेज़ी: to go,to drive,to throw,to ride
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अजतात् / अजताद् / अजतु | अजताम् | अजन्तु |
| मध्यम | अज / अजतात् / अजताद् | अजतम् | अजत |
| उत्तम | अजानि | अजाव | अजाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अजति · लिट्: विवाय · लुट्: अजिता · लृट्: अजिष्यति · लोट्: अजतात् · लङ्: आजत् · विधिलिङ्: अजेत् · आशीर्लिङ्: वीयात् · लुङ्: अवैषीत् · लृङ्: अवेष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अजन · ण्वुल्: वायकः · तृच्: अजिता · ण्यत्: वैयः · तव्य: अजितव्यः · अनीयर्: वयनीयः · क्त: अजितः · क्तवतु: अजितवान् · शतृ: अजन् · स्य-शतृ: अजिष्यन् · क्त्वा: अजित्वा · ल्यप्: प्राज्य · तुमुन्: अजितुम् · णमुल्: वायम् · घञ्: आजः · क्तिन्: अक्ति · क्वसु: आजिवान्
अर्थ: हिंसा करना, मार डालना
संस्कृत: हिंसायाम्
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऋफतात् / ऋफताद् / ऋफतु | ऋफताम् | ऋफन्तु |
| मध्यम | ऋफ / ऋफतात् / ऋफताद् | ऋफतम् | ऋफत |
| उत्तम | ऋफाणि | ऋफाव | ऋफाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋफति · लिट्: आनर्फ · लुट्: अर्फिता · लृट्: अर्फिष्यति · लोट्: ऋफतात् · लङ्: आर्फत् · विधिलिङ्: ऋफेत् · आशीर्लिङ्: ऋफ्यात् · लुङ्: आर्फीत् · लृङ्: आर्फिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अर्फण · ण्वुल्: अर्फकः · तृच्: अर्फिता · तव्य: अर्फितव्यः · अनीयर्: अर्फणीयः · क्त: ऋफितः · क्तवतु: ऋफितवान् · शतृ: ऋफन् · स्य-शतृ: अर्फिष्यन् · क्त्वा: अर्फित्वा · ल्यप्: प्रार्फ्य · तुमुन्: अर्फितुम् · णमुल्: अर्फम् · घञ्: अर्फः · क्तिन्: ऋप्ति · क्वसु: आनृफिवान्
कम् 📚 ➤ क्या
संस्कृत: प्रश्नवाचकं सर्वनाम · पर्याय: अर्तन, ऋतीया, हृणीया, घृणा
अज 📚 ➤ जाना, हांकना, दौड़ाना, फेंकना
संस्कृत: गतिक्षेपणयोः
ऋफ 📚 ➤ हिंसा करना, मार डालना
संस्कृत: हिंसायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| किम् 📚 | सर्व | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अज् 📚 | cl. 1. P. (defect., supplemented fr. √ वी), अजति, आजीत्, अजितुम्, to … | 🔵🟣 |
| ऋफ् 📚 | and ऋम्फ् cl. 6. P. ऋफति, ऋम्फति, आनर्फ, ऋम्फां-चकार, &c., to hurt, ki… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| किम् |
'किम्' — प्रश्न, निन्दा ('किं राजा यो न रक्षति'?) (३.३.२६६) — किं, राजा, यो, रक्षति विकल्प (या/अथवा) (३.४.५) — आहो, उताहो, किमुत, किमु, उत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कमजर्फ | कम् + अज | हल्-अच् संयोग | — |
| कमजर्फ | अज + ऋफ | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड